Wiele osób zastanawia się, na co pomaga kolagen i kiedy faktycznie warto po niego sięgnąć. Znajomość działania tego białka pozwala świadomie wspierać skórę, stawy i ogólną kondycję na różnych etapach życia. Pamiętaj, naturalna produkcja kolagenu w naszym organizmie spada już po 25. roku życia.
Najważniejsze informacje o kolagenie
Na co pomaga kolagen w codziennym funkcjonowaniu organizmu? To białko występuje w największych ilościach w tkance łącznej i stanowi fundament prawidłowej struktury ciała. Składa się przede wszystkim z glicyny, proliny i hydroksyproliny, które są aminokwasami tworzącymi charakterystyczną strukturę trójhelisową. W ludzkim organizmie zidentyfikowano ponad 20 typów tego białka, choć najważniejsze funkcje pełnią zaledwie trzy z nich:
-
najczęściej występuje kolagen typu I, który buduje około 90% wszystkich zasobów tego białka w ciele. Dominuje w skórze, a także w kościach i ścięgnach;
-
drugi pod względem częstotliwości jest kolagen typu III, który często współwystępuje z pierwszym typem. Współtworzy skórę oraz dba o elastyczność naczyń krwionośnych i narządów wewnętrznych;
-
natomiast kolagen typu II koncentruje się głównie w chrząstce stawowej, gdzie zapewnia elastyczność połączeń kostnych.
Jak kolagen wspiera mocne kości?
Kości to nie tylko wapń. Kolagen typu I nadaje im elastyczność i odporność na złamania. Bez tej organicznej matrycy kości stałyby się twarde, ale jednocześnie kruche i podatne na pęknięcia. Suplementacja peptydami kolagenowymi może potencjalne wspierać metabolizm kostny, utrzymując prawidłową gęstość mineralną i wytrzymałość szkieletu, co jest szczególnie ważne w profilaktyce osteoporozy.
Warto postawić na preparat, który cechuje się odpowiednią przyswajalnością. Do takich suplementów należy eatyx LABS Collagen Premium 200 000 mg. Jest to hydrolizat kolagenu wołowego w płynie o cząsteczkach 2 kDa.
Na co pomaga kolagen, gdy chodzi o gładką skórę?
Na co pomaga kolagen w kontekście urody? Zapewnia skórze gęstość, jędrność i sprężystość. Już po 25. roku życia jego produkcja zaczyna spowalniać w tempie około 1% rocznie, co prowadzi do powstawania pierwszych zmarszczek. Regularne przyjmowanie hydrolizowanego kolagenu może poprawić nawilżenie, elastyczność skóry i spłycić drobne zmarszczki, stymulując komórki skóry (fibroblasty) do wzmożonej produkcji własnego kolagenu.
W procesie regeneracji skóry kluczową rolę odgrywa także kolagen typu III. Występuje on obficie w młodej skórze i jest jednym z pierwszych typów kolagenu produkowanych podczas gojenia się ran, tworząc podłoże dla odbudowy tkanki. Z wiekiem jego ilość maleje na rzecz kolagenu typu I, co przyczynia się do zmiany struktury i wyglądu skóry. Suplementacja wspierająca oba te typy może więc kompleksowo wpływać na zachowanie młodzieńczego wyglądu i przyspieszać regenerację skóry po uszkodzeniach.
Wpływ kolagenu na kondycję włosów i paznokci
Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że stan ich włosów i paznokci jest także pośrednim odzwierciedleniem zasobów kolagenowych organizmu:
-
włosy wyrastają z mieszków włosowych, które są osadzone w skórze właściwej zbudowanej w dużej mierze z kolagenu;
-
gdy tkanka ta jest zdrowa i dobrze ukrwiona, dostarcza cebulkom włosowym niezbędnych składników odżywczych, co skutkuje wzrostem mocnych i lśniących łodyg;
-
niedobory białka mogą prowadzić do osłabienia struktury włosa, jego matowienia, a w konsekwencji do nadmiernego wypadania.
Podobnie sytuacja wygląda w przypadku paznokci, które przy niedoborach stają się kruche, łamliwe i podatne na rozdwajanie się. Suplementacja peptydami kolagenowymi dostarcza aminokwasów niezbędnych do produkcji keratyny, która jest głównym budulcem płytki paznokcia. Regularne przyjmowanie preparatów z tym białkiem może przyspieszyć wzrost paznokci i zmniejszyć ich łamliwość. Jest to jednak proces długofalowy, wymagający cierpliwości, ale dający trwałe i widoczne efekty.
Na co pomaga kolagen typu drugiego?
To specyficzne białko jest absolutnym fundamentem zdrowia naszych stawów i bez niego niemożliwe byłoby wykonywanie płynnych ruchów. Chrząstka stawowa, w której dominuje typ II, działa jak naturalna poduszka amortyzująca, oddzielająca od siebie twarde powierzchnie kości. Dzięki swojej unikalnej strukturze potrafi ona chłonąć wodę jak gąbka i uwalniać ją pod naciskiem, co zapewnia idealny poślizg w stawie. Niedobór tego składnika może prowadzić do ścierania się powierzchni stawowych, co objawia się bólem, sztywnością i charakterystycznym trzeszczeniem w kolanach czy biodrach.
Suplementacja tym rodzajem kolagenu jest polecana osobom cierpiącym na chorobę zwyrodnieniową stawów oraz reumatoidalne zapalenie stawów. Dzięki temu pacjenci mogą odczuwać mniejszy ból podczas chodzenia, wstawania z krzesła czy wchodzenia po schodach, co znacząco poprawia jakość ich życia.
Również sportowcy i osoby amatorsko uprawiające sport narażają swoje stawy na przeciążenia znacznie przekraczające fizjologiczne normy. Intensywny trening, bieganie po twardej nawierzchni czy dźwiganie ciężarów powodują mikrouszkodzenia w strukturze chrząstki. Suplement z kolagenem dostarcza składników do regeneracji tych uszkodzeń, zanim przerodzą się one w poważną kontuzję. Regularna suplementacja może skrócić czas powrotu do pełnej sprawności po urazach i zmniejszyć ryzyko ich ponownego wystąpienia.
Na co pomaga kolagen typu trzeciego?
Choć mówi się o nim rzadziej, kolagen typu III odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu prawidłowej struktury narządów wewnętrznych i układu krążenia. Jest on głównym składnikiem włókien retikulinowych, które tworzą delikatną siateczkę podtrzymującą komórki w wątrobie, śledzionie, płucach czy nerkach. Jego obecność jest niezbędna dla zachowania integralności tych organów, a zaburzenia w jego syntezie mogą prowadzić do poważnych dysfunkcji, takich jak przepukliny czy pęknięcia tkanek.
Niezwykle istotna jest jego funkcja w układzie sercowo-naczyniowym, gdzie odpowiada za elastyczność i sprężystość ścian tętnic oraz żył. Naczynia krwionośne muszą nieustannie rozszerzać się i kurczyć, reagując na zmiany ciśnienia krwi wyrzucanej przez serce. Kolagen typu III umożliwia im tę pracę, zapobiegając sztywnieniu ścian naczyń, co jest jednym z czynników ryzyka miażdżycy i nadciśnienia. Utrzymanie odpowiedniego poziomu tego białka jest więc elementem profilaktyki chorób układu krążenia.
Kolagen typu III jest potrzebny również w przypadku zranienia lub uszkodzenia tkanek. W pierwszej fazie gojenia rany organizm produkuje duże ilości właśnie tego typu kolagenu, aby szybko zamknąć uszkodzenie i stworzyć zrąb pod nową tkankę. Dopiero w późniejszym etapie jest on stopniowo zastępowany przez bardziej wytrzymały typ I, co jest naturalnym procesem przebudowy blizny. Zaburzenia tej proporcji mogą prowadzić do powstawania nieestetycznych bliznowców lub blizn przerostowych.
Kto powinien suplementować kolagen?
Momentem zwrotnym w gospodarce kolagenowej naszego organizmu są 25. urodziny, kiedy to naturalna produkcja zaczyna powoli, ale systematycznie spadać. To właśnie wtedy warto rozważyć włączenie suplementacji, aby opóźnić procesy starzenia się, które na tym etapie są jeszcze niewidoczne gołym okiem. Szczególną grupą są kobiety w okresie menopauzy, u których spadek poziomu estrogenów powoduje drastyczną utratę kolagenu – nawet do 30 procent w ciągu pierwszych 5 lat. Suplementacja w tym okresie może pomóc zachować gęstość skóry i kości.
Przeczytaj również: Kolagen dla kobiet – dlaczego warto go stosować na różnych etapach życia?
Osoby narażone na przewlekły stres, palacze tytoniu oraz miłośnicy opalania również powinni sięgnąć po wsparcie, ponieważ te czynniki niszczą włókna kolagenowe w przyspieszonym tempie. Wolne rodniki, powstające pod wpływem promieniowania UV, dosłownie tną siatkę kolagenową skóry, powodując tak zwane fotostarzenie. Dostarczanie antyoksydantów wraz z peptydami kolagenowymi może pomóc w naprawie tych szkód i przywróceniu skórze zdrowego wyglądu. Jest to inwestycja w długoterminowe zdrowie i witalność.
Przeciwwskazania i środki ostrożności w suplementacji kolagenu
Choć kolagen jest substancją naturalną i bezpieczną, istnieją sytuacje, w których należy zachować ostrożność przy jego stosowaniu:
-
podstawowym przeciwwskazaniem jest alergia na źródło białka – osoby uczulone na ryby i owoce morza pod żadnym pozorem nie powinny sięgać po kolagen morski, gdyż grozi to wstrząsem anafilaktycznym. W takich przypadkach alternatywą mogą być preparaty wołowe lub wieprzowe, pod warunkiem braku uczulenia na te typy białka;
-
także osoby cierpiące na przewlekłe choroby nerek lub wątroby wymagające diety niskobiałkowej muszą skonsultować suplementację z lekarzem, aby nie obciążać nadmiernie tych narządów;
-
kobiety w ciąży i karmiące piersią również powinny zasięgnąć porady specjalisty, mimo że nie ma dowodów na szkodliwość kolagenu dla płodu.
W rzadkich przypadkach mogą wystąpić dolegliwości żołądkowe, wzdęcia lub uczucie pełności, co zazwyczaj jest sygnałem do zmniejszenia dawki lub zmiany formy przyjmowanego preparatu.
